Zeytinyağlı Tatlar


Türkler, Anadolu'yu Doğu Roma İmparatorluğu'ndan devralırken, Romalıların zeytinyağı kültürünü korudular, korumanın da ötesinde zenginleştirdiler. Anadolu'daki kültürler mozaiği Osmanlı potasında eridi ve ortak bir Anadolu kültürü oluştu.

Zeytinyağlı yemeklerin Osmanlı mutfağında daima çok özel bir yeri oldu. Zeytinyağıyla yapılan yemekler, Osmanlı döneminde şehirden köylere kadar yaygınlaştı. Osmanlı mutfağı, bugünkü yemek kültürümüzün de temelini oluşturdu.

Türkiye'de zeytinyağı deyince hayali bir Samsun-İskenderun hattından söz edilir. Buna göre zeytinyağlı yemekler, en çok bu hattın batısında kalan bölgede yoğun bir şekilde yapılır. Zeytin ağaçlarının buralarda yetişmesi de, bunun bir göstergesidir. Bu durumun tek istisnası Gaziantep ve çevresidir. Bu bölgede zeytinyağı üretilir ve birçok zeytinyağlı yemek severek yenir.

Ege kıyılarına baktığımızda ise, bölge insanının zeytinyağıyla birlikteliğinin sabah kahvaltısında başladığını görürüz. Sabahları sofraya bir çanak zeytinyağı getirilir, üzerine kekik ve kırmızı biber ekilir ve kızarmış ekmek banılarak yenir. Diğer bölgelerde ise zeytin, kahvaltı sofrasının değişmez yiyeceklerindendir.

Zeytinyağlı yemekler, dünyada "soğuk başlangıç yemekleri" kategorisinde değerlendirilse de, bu sınıflandırmanın Türk mutfağı için tam doğru olduğu söylenemez.

Çünkü zeytinyağlıları yemeğin başında ve az miktarda yemek, bizlerin yemek alışkanlıklarına uymaz. Türkiye'de zeytinyağlılar, ana yemekler arasında kabul edilir. Yüzyıllardır, sıcak yaz günlerinde hafif ve serin bir yemek yemek için zeytinyağlılar tercih edilir.

Dediğimiz gibi, ülkemizde zeytinyağı en yoğun olarak Ege kıyılarında tüketilir. Dolayısıyla Ege insanının zeytinyağının kullanımı konusunda uzman olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Güne başlarken bir dilim kızarmış ekmeğe eşlik eden kekikli ve pul biberli zeytinin yağı, öğlen yenilen güzel bir mevsim salatanın, akşam ise mezelerle süslenmiş bir sebze yemeğinin içindedir mutlaka…

Tabiat mucizesidir, kalbi yormaz, mideyi rahatsız etmez, cilde iyi gelir, sağlıklıdır, gereği ve yeteri kadar tüketildiğinde şifadır zeytinyağı ve onunla yapılan yemekler...

Baharatlı zeytinyağı

Yarım litre sızma zeytinyağı, 3 diş sarımsak, 2 taze biberiye dalı, bir kurumuş acı biber, 1 defne yaprağı, 1 çay kaşığı tane karabiber, kekik dalı.

Sarımsakları soyup uzunlamasına ortadan ikiye bölün. Bütün malzemeyi koyu renk bir şişeye koyun. Serin ve karanlık bir yerde 15 gün bekletip kullanın.

Yoğurtlu Kurutulmuş Domates

Bu fotoğraf turkishfoodandrecipes.com sitesinden alınmıştır.
100gr süzme yogurt, bir avuç kurutulmuş domates, 1 çorba kaşığı sızma zeytinyağ, 1 diş sarımsak.

Kurutulmuş domatesleri sıcak suda yumuşatın, ince kıyılmış sarımsak ile birlikte sızma zeytinyağında ısıtın, hafif ısındıktan sonra yağı ile birlikte süzme yoğurdun üzerine döküp servis yapın.


Karışık ot kavurma

Bu fotoğraf Damak.net sitesinden alınmıştır.
500 gr. Karışık ot, 1 demet taze soğan, 1 çay bardağı zeytinyağı, 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 3 yumurta

Ot kavurması yapmak istiyorsanız kullanacağınız otların cins ve miktarlarını istediğiniz gibi seçebilirsiniz. Karışık ot (ısırgan, ebegümeci, arapsaçı vs.) soğuk suda yıkanıp süzülür. Otlar fazla küçültülmeden doğranır. Bir tavada zeytinyağı ve kıyılmış taze soğanlar kısık ateşte hafifçe öldürülür. Üzerine otlar da ilave edilip kapağı kapalı şekilde yumuşayıncaya kadar pişirilir. En son tuz, isteğe bağlı karabiber veya pulbiber katılır. Üzerine yumurta kırılır. Yumurtalar kaymak tuttuğunda ocaktan alınıp servis yapılır. * ot kavurmasını dilerseniz yumurta kırmadan sade olarak da servis yapabilirsiniz.

Bakla fava

Bu fotoğraf turkishfoodandrecipes.com sitesinden alınmıştır.
250 gr. Kuru bakla, 1 büyük kuru soğan, 1 çay bardağı zeytinyağı, tercihe göre dereotu, 1 limon, 2 kesme şeker, 1 tatlı kaşığı tuz.

Baklalar bir tencerede haşlanır, varsa kabuğu çıkarılır, süzülür. Düdüklü tencereye zeytinyağı, soğan, baklalar ve şeker konur. Baklaların üstüne çıkacak kadar su doldurulur. Yeterince pişen baklaların “blender”dan geçirilerek pürüzsüz olması sağlanır. Şekil verilecek bir kaba aktarılıp dereotu ile süslenir. Soğuması için buzdolabında en az 2 saat dinlendirilir. Daha sonra kesilerek limonla servis yapılır.

Zeytinyağlı Tatlar